E fa'aaogā e le au tinei afi le aqueous Film-forming foam (AFFF) e fesoasoani e tineia ai afi e faigata ona tineia, aemaise lava afi e aofia ai le penisini po'o isi vai mu ‚e ta'ua o afi Vasega B. Peita'i, e le o foam uma e tineia ai afi e fa'avasegaina o ni AFFF.
O nisi o fa'atulagaga AFFF o lo'o i ai se vasega o vaila'au e ta'ua operfluorochemicals (PFCs)ma ua laga ai popolega e uiga i le ono mafai onafa'aleagaina o le vai i lalo o le eleelepunaoa mai le faʻaaogaina o sui o le AFFF o loʻo i ai PFCs.
Ia Me 2000, o leKamupani 3Mna fai mai o le a le toe gaosia ni fluorsurfactants e faʻavae i le PFOS (perfluorooctanesulphonate) e faʻaaogaina ai le faiga o le electrochemical flouorination. A o leʻi oo i lenei mea, o PFC masani e faʻaaogaina i foams e tineia ai afi o le PFOS ma ona mea e maua mai ai.
E vave ona tineia e le AFFF afi o suauʻu, ae o loʻo iai le PFAS, o lona uiga o mea e pei o le per- ma le polyfluoroalkyl. O nisi o faʻaleagaina o le PFAS e mafua mai i le faʻaaogaina o foam e tineia ai le afi. (Ata/Joint Base San Antonio)
TUSITALA E FESOOTAI I AI
Mafaufau i le 'masani fou' mo masini e tineia afi
O le vaitafe oona o le 'foam lilo' lata ane i Detroit o le PFAS - ae mai fea?
O le foam afi e faʻaaogaina mo aʻoaʻoga i Conn. e ono aʻafia ai le soifua maloloina ma le siosiomaga
I nai tausaga ua tuanaʻi, ua see ese le pisinisi o le foam tineia afi mai le PFOS ma ana oloa ona o le mamafa o le tulafono. O na kamupani gaosi oloa ua latou atiaʻe ma aumaia i le maketi ni foam tineia afi e le faʻaaogaina ni fluorochemicals, o lona uiga, e leai ni fluorine.
Ua fai mai le au gaosi oloa o foam e leai ni fluorine, e itiiti se aafiaga o nei foam i le siosiomaga ma e ausia ai faamaoniga faavaomalo mo manaoga o le tineia o afi ma mea e faamoemoeina e tagata faaaoga. Ae ui i lea, o loo i ai pea popolega i le siosiomaga e uiga i foam tineia o afi ma o loo faaauau pea suesuega i le mataupu.
POPOPOGA I LE FA'AOGĀINA O LE AFFF?
O popolega e taulaʻi i le ono aʻafia ai le siosiomaga mai le faʻaaogaina o vailaʻau faʻasusu (le tuʻufaʻatasiga o le vai ma le faʻasusu). O faʻafitauli autū o le oona, le pala, le tumau, le mafai ona togafitia i fale togafitiga otaota ma le tele o meaʻai i le eleele. O nei mea uma e mafua ai ona popole pe a oʻo atu vailaʻau faʻasusu i le eleele.faiga vai masani po'o faiga vai fa'alotoifale.
A fa'aaogā soo le AFFF o lo'o iai le PFC i le tasi nofoaga i se vaitaimi umi, e mafai e PFC ona soso'o mai le foam i le eleele ona soso'o ai lea ma le vai i lalo o le eleele. O le aofa'i o PFC e ulufale atu i le vai i lalo o le eleele e fa'alagolago i le ituaiga ma le aofa'i o le AFFF na fa'aaogāina, le mea na fa'aaogāina ai, le ituaiga o eleele ma isi mea.
Afai o loʻo i ai vaieli tumaoti poʻo vaieli lautele e lata ane, e ono aʻafia i latou e PFC mai le nofoaga na faʻaaogaina ai le AFFF. O se vaaiga lea i mea na lomia e le Matagaluega o le Soifua Maloloina a Minnesota; o se tasi lea o setete eseese.su'ega mo le fa'aleagaina.
“I le 2008-2011, na faia ai e le Minnesota Pollution Control Agency (MPCA) ni suega i le eleele, vai i luga o le fogaeleele, vai i lalo o le eleele, ma otaota i nofoaga e 13 o le AFFF i le setete atoa. Na latou iloa le maualuga o le PFC i nisi o nofoaga, ae i le tele o tulaga, e le’i afaina ai se vaega tele o le eleele pe lamatia ai tagata po o le siosiomaga, ona o le faaleagaina. E tolu nofoaga — Duluth Air National Guard Base, Bemidji Airport, ma le Western Area Fire Training Academy — na faailoa mai i nofoaga ua salalau ai PFC ma ua tonu ai i le Matagaluega o le Soifua Maloloina a Minnesota ma le MPCA e suega i vaieli o fale e lata ane.”
“E sili atu ona ono tupu lenei mea i tafatafa o nofoaga o loʻo faʻaaogaina soo ai le AFFF o loʻo i ai le PFC, e pei o nofoaga e aʻoaʻo ai mo afi, malaevaalele, fale gaosi mea faʻamamā, ma fale gaosi vailaʻau. E itiiti le ono tupu mai le faʻaaogaina faʻatasi o le AFFF e tineia ai se afi, seʻi vagana ua faʻaaogaina le tele o le AFFF. E ui o nisi o masini tinei afi feaveaʻi e ono faʻaaogaina le AFFF o loʻo i ai le PFC, ae o le faʻaaogaina faʻatasi o sea aofaʻi itiiti e le ono lamatia ai le vai i lalo o le eleele.”
FA'ASALALAUINA O FOAM
O le fa'asa'olotoina o le fofo foam/vai e foliga mai o le i'uga lea o se tasi pe sili atu fo'i o tulaga nei:
- Galuega tineia afi e ala i lima po'o galuega e ufiufi ai penisini;
- Fa'atinoga fa'aa'oa'oga lea e fa'aaogaina ai le foam i tulaga fa'apenei;
- Su'ega o le faiga o masini foam ma ta'avale; pe
- Fa'asa'olotoga fa'apitoa ua fa'amautuina.
O nofoaga e ono tutupu ai se tasi pe sili atu foi o nei mea e aofia ai nofoaga o vaalele ma nofoaga e aoao ai tagata tinei afi. O nofoaga faapitoa mo lamatiaga, e pei o faleteuoloa o mea mu/matautia, nofoaga e teu ai vai mu ma nofoaga e teu ai otaota matautia, o loo i luga foi o le lisi.
E matuā manaʻomia lava ona aoina ni fofo o le foam pe a uma ona faʻaaogaina mo galuega tineia afi. E ese mai i le vaega o le foam lava ia, e foliga mai ua pisia le foam i le suauʻu poʻo suauʻu o loʻo aʻafia i le afi. Ua tupu nei se faʻalavelave masani o mea mataʻutia.
E tatau ona fa'aaogaina ni auala e taofia ai mea e masaa ai se vai mata'utia pe a fa'atagaina e tulaga ma le to'atele o tagata faigaluega. E aofia ai le poloka o alavai e taofia ai le foam/vai ua pisia mai le ulufale atu i le faiga o vai otaota po'o le siosiomaga e aunoa ma se siakiina.
E tatau ona fa'aaoga ni auala puipuia e pei o le fa'ata'ape'apeina o le vai i totonu o le pā, fa'aputuina o le vai i totonu o le lua ma le fa'aliliuina o le alavai ina ia o'o atu ai le vai fa'asusu/vai i se nofoaga talafeagai mo le taofia se'ia o'o ina mafai ona aveese e se konekarate e fa'amamāina mea matautia.
AOAOGA I LE FOAM
O lo'o iai ni foam fa'apitoa ua mamanuina mo a'oa'oga e maua mai le tele o kamupani gaosi foam e fa'ata'ita'i le AFFF i le taimi o a'oa'oga ola, ae e leai ni flourosurfactants e pei o le PFC. O nei foam fa'aa'oa'oga e masani ona pala ma e itiiti sona a'afiaga i le siosiomaga; e mafai fo'i ona auina atu ma le saogalemu i le fale gaosi vaila'au oona i le lotoifale mo le fa'agasologaina.
O le leai o ni flourosurfactants i le training foam o lona uiga o na foam e itiiti le tete'e atu i le mu. Mo se fa'ata'ita'iga, o le training foam o le a tu'uina atu ai se pa puipui muamua i le ausa i se afi e mu ai vai ma i'u ai ina tineia, ae o le a vave ona malepe le palanikeke foam.
O se mea lelei tele lena mai le vaaiga a se faiaoga aua o lona uiga e mafai ona e faia nisi tulaga faaleaoaoga aua o oe ma au tamaiti aoga e te le o faatalitali mo le masini faaleaoaoga se'ia toe sauni e mu.
O fa'atinoga fa'aa'oa'oga, aemaise lava i latou e fa'aogaina ai le foam moni ua mae'a, e tatau ona aofia ai ni sauniuniga mo le aoina o le foam ua uma. I se tulaga maualalo, e tatau i nofoaga e a'oa'o ai afi ona i ai le gafatia e aoina ai le vaila'au foam e fa'aaogaina i tulaga fa'aa'oa'oga mo le lafoa'iina atu i se nofoaga e togafitia ai otaota vai.
A'o le'i faia lena fa'atafunaga, e tatau ona logoina le nofoaga e togafitia ai otaota ma tu'uina atu le fa'atagaga i le matagaluega a le tineia afi mo le fa'asa'olotoina o le tagata fa'aaoga i se fua fa'atatau ua fa'atulagaina.
E mautinoa lava o le a faʻaauau pea ona alualu i luma atinaʻe i faiga faʻaoso mo le foam Vasega A (ma atonu o le kemisi o le sooupu) e pei ona i ai i le sefulu tausaga ua tuanaʻi. Ae mo le foam Vasega B, o taumafaiga e atiina ae ai le kemisi o sooupu ua faʻatapulaʻaina i le taimi ona o le faʻalagolago i tekinolosi faʻavae o loʻo iai nei.
Talu mai le faʻalauiloaina o tulafono faatonutonu tau le siosiomaga i le sefulu tausaga ua tuanaʻi pe ā, o AFFF e faʻavae i le fluorine ua matuā faʻatinoina ai e le au gaosi oloa o le foam e tineia ai afi le luʻitau o le atinaʻeina. O nisi o nei oloa e leai ni fluorine o le augatupulaga muamua ae o isi o le augatupulaga lona lua poʻo le tolu.
O le a faʻaauau pea ona alualu i luma i le kemisi o vailaʻau ma le faʻatinoga o le tineia o afi ma le sini ia ausia le maualuga o le faʻatinoga i vai mu ma vai mu, faʻaleleia atili le teteʻe atu i le mu mo le saogalemu o tagata tineia afi ma maua ai le tele o tausaga o le umi e teu ai nai lo foam e maua mai i porotini.
Taimi na lafoina ai: Aokuso-27-2020
